Aile Planlaması Polikliniğine Başvuran Kadınların Danışmanlık Sonrası Kontraseptif Yöntem Tercihleri

Şule Yıldırım Köpük

Anahtar Kelimeler: aile planlaması, yöntem, geri çekme, oral kontraseptif, rahim içi araç, kondom

Amaç:
Aile planlaması (AP), çiftlerin arzu ettikleri zamanda ve sayıda, sağlıklı aralıklarla bakabilecekleri kadar çocuk sahibi olmalarını amaçlayan bir sistemdir. Maternal ve fetal sağlık düzeylerinin iyileştirilmesi hedeflenirken, aynı zamanda doğru bilgilendirme ile istenmeyen gebelikleri önleyici danışmanlık hizmeti verilmesi ve çocuk sahibi olamayan çiftlere de yardım hizmeti sunmaktır. Bu çalışma ile son üç yıl içerisinde Aile Planlaması polikliniğine başvuran kadınların danışmanlık sonrası kullanılan yöntem tercihlerini saptamak amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem:
XXXX Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği, Aile Planması polikliğine 3 yıl zaman aralığı içinde başvuran kadınlar retrospektif taranarak çalışmaya dahil edilmiştir. Aile Planlaması polikliniğinde verilen danışmanlık öncesi ve sonrası yöntem tercihleri karşılaştırılmıştır.

Bulgular:
Çalışmaya 3269 kadın dahil edildi. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 33,35±7,2 yıl (min-maks, 16-52 yıl) idi. Gravida 2,79±1,5 (0-11) parite: 2,34±1,1 (0-9), yaşayan sayısı 2,28±1,09 (0-8) olarak saptandı. Son 3 ay içinde en sık tercih ettikleri yöntem; koitus interruptus olup (%29,7), ikinci sırada kondom (%28,5) ve sırasıyla oral kontraseptifler (OKS) (%19,2), rahim içi araç (RİA) (%12,4), 50 mg Noretisteron enantat ve 5 mg Estradiol valerat (Mesigyna) (%3,1), depo progesterone (%1,3) kullanıyordu. %5,7'si ise hiçbir korunma yöntemi kullanmıyordu. Son 3 ay içinde RİA'yı olguların %12,4'u tercih ederken, poliklinikten %52,4 kadın RİA taktırıp ayrılmıştır. İkinci sıklıkla kullanılan yöntem ise %23,8 ile kondom olup, %21,1 OKS ve son olarak %2,6`ı 50 mg Noretisteron enantat ve 5 mg Estradiol valerat tercih etmişlerdir.

Sonuç:
Çalışmamız ile geleneksel yöntemleri kullanan kadınların yeterli ve doğru danışmanlık ile modern yöntemleri daha sık tercih ettiği kanıtlanmıştır. Hastane ve aile sağlığı merkezlerindeki aile planlaması poliklinikleri tarafından danışmanlık hizmetleri sürekli olarak verilmeli ve tüm kadınlar için kolay ulaşılabilir olmalıdır. Kullanılan dil anlaşılabilir olmalı. İzlem süresi anlatılmalı ve kontrole gelmeleri irdelenmelidir. Kadınların eğitim düzeyi, bilgi durumu ve farkındalıkları artırılarak etkili aile planlaması yöntemi seçilmelidir. Bu takdirde istenmeyen gebeliklerden sağlıklı ve güvenli olarak korunmaları sağlanabilir.