Covid-19 Sonrası Pulmoner Rehabilitasyon Farkındalık ve Solunum Egzersizlerine Uyum Düzeyi

Sıdıka Büyükvural Şen

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Pulmoner Rehabilitasyon

Amaç:
Coronavirus Hastalığı 2019 (COVID-19) solunumsal, fiziksel, psikolojik ve yaygın sistemik işlev bozukluğuna yol açabilen bulaşıcı bir hastalıktır. Hastalığın ciddiyeti asemptomatik enfeksiyondan, hafif hastalık, pnömoni, ciddi pnömoni, akut solunum sıkıntısı sendromu, solunum yetmezliği ve ölüme kadar değişebilmektedir. COVID-19 solunum sistemi önemli şekilde etkilenmektedir. Hastalığın uzun dönem sonuçları ve muhtemel sekellerine ilişkin yeterli bilgi olmadığı gibi, uygun hastada, uygun zamanda pulmoner rehabilitasyona gereksinim duyalabilecektir.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya Ocak 2021- Haziran 2021 tarihleri arasında Göğüs hastalıkları ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon polikliniklerine ayaktan başvuran COVİD-19 sonrası postakut-kronik dönemdeki 112 hasta alındı. Hastaların demografik verileri, sigara kullanımı ve süresi, Modifiye Charlson comorbidite indeksi, hastalıkla ilgili klinik özellikleri, modifiye borg skalası ve solunum egzersizleri hakkındaki bilgi varlığı, bilgi kaynağı ile egzersize uyumları değerlendirildi.

Bulgular:
Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 52,8±15 yıl idi. Çalışmaya alınan hastaların 30 (%26,8)’u solunum egzersizleri hakkında bilgi sahibi olduğunu belirtti. Bilgi sahibi olduğunu belirten hastaların sadece %36,7(11)’si solunum egzersizlerini düzenli uyguluyordu. Eğitim düzeyi ile hastaların solunum egzersizi bilgisi arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0,001). Hastaların %52,7(59)’sinin hastanede yatış öyküsü mevcut olup, bu hastaların solunum egzersizi bilgisi yatış öyküsü olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0.046).

Sonuç:
COVID-19 hastalarında pulmoner rehabilitasyonun amacı, nefes darlığı semptomlarını iyileştirmek, kaygıyı gidermek, komplikasyonları azaltmak, sakatlığı en aza indirmek, işlevi korumak ve yaşam kalitesini iyileştirmektir. Çalışmamızda Covid-19 sonrası hastanede yatış öyküsü ve eğitim düzeyi yüksekliği hastaların pulmoner rehabilitasyon bilgisini arttırmakla beraber, hastaların egzersiz uyumları düşük bulunmuştur. Morbidite, mortalite ve sağlık harcamalarını azaltmak amacıyla, bu hastalara yönelik bilgilendirme çalışmalarının sayısı arttırılmalıdır.