Akut Koroner Sendrom Tanısıyla Hastaneye Yatırılan Hastaların Hastane İzlemi Sırasında Ve Taburculuk Sonrasında Sigara İçme Davranışlarının Değerlendirilmesi

Tevfik Tanju Yılmazer, Burcu Şen Şahin

Anahtar Kelimeler: Akut koroner sendrom, sigara bırakma

Amaç:
Koroner Arter Hastalığı (KAH) önemli bir halk sağlığı sorunu olup sigara kullanımı önemli bir risk faktörüdür. KAH, Akut koroner sendrom (AKS) olarak belirebilir. AKS geçiren hastaların yaşam tarzı değişikliklerini uygulamaları ve sigarayı bırakmaları önemlidir. Çalışmada amacımız AKS nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların yatışlarında ve taburculuk sonrası sigara içme durumları ve bu durumu etkileyen faktörlerin belirlenmesidir.

Gereç ve Yöntem:
Araştırma 2020 Eylül ve Ekim aylarında koroner yoğun bakıma AKS nedeniyle yatırılan 72 hasta ile prospektif kesitsel türde bir araştırmadır. Sosyodemografik değerlendirme, sigara içme öyküsü ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi’nin (FNBT) bulunduğu bir anket yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. Araştırmaya dahil edilen 72 hastadan aktif sigara kullanıcısı olanlara taburculuk sonrası 1. ay ve 3. ay telefon ile ulaşılarak sigara içme durumu, bu durumu etkileyebilecek faktörler ve FNBT’ni içeren yeni bir anket uygulanmıştır.

Bulgular:
Yaş ortalaması 60,2±12 , %76,4’ü (n: 55) erkek ve %68,1'i evli olan 72 hastanın %48,6’sı halen sigara kullanıyordu. Yatış sırasında 50-59 yaş arası (p:0,019), ortaokul ve üstü eğitim alanlar (p:0,004), kronik hastalığı olmayanlar (p:0,002), düzenli ilaç kullanmayanlar (p:0,024) ve ailede kalp hastalığı olanların (p:0,03) daha çok sigara içtiği görüldü. Taburculuk sonrası birinci ve üçüncü aylarda sigarayı bırakma oranları sırasıyla %30 (n:9) ve %32 (n:8) olarak saptandı. Taburculuk sonrası kardiyoloji polikliniğine başvuranların sigarayla ilişkili öneri alma oranı birinci ve üçüncü aylarda sırasıyla %55 ve %38,1'di. Aile hekimine başvuranların sigarayla ilişkili öneri alma oranı birinci ve üçüncü aylarda %33,3'tü. Taburculuktan sonraki üçüncü ayda kardiyoloji polikliniğinden sigarayı bırakma ile ilgili öneri alanların sigara içmedikleri görüldü (p:0,001).

Sonuç:
KAH'da en maliyet-etkin önlem olarak sigaranın bırakılması öne çıkmaktadır. Aile sağlığı merkezlerine başvuran her hastanın sigara içme durumu ve bırakma isteği öğrenilmeli ve kaydedilmelidir. Kısa klinik görüşme yapılıp bırakmayı düşünmeyenlere 5-R yaklaşımı, bırakmak isteyenlere 5-A yaklaşımı uygulanmalıdır. AKS sonrası taburculuk dönemi bırakma isteğinin yüksek olduğu, önerilere açık olunan bir dönemdir ve sigaranın bırakılması adına verimli bir fırsat olabilir.