Covid-19 pandemisi, bir eğitim aile sağlığı merkezinde poliklinik hizmetlerindeki tanı gruplarını nasıl etkiledi?

Fatih Akın, Memet Taşkın Egici, Özge Doğan, Işık Gönenç, Emine Zeynep Tuzcular Vural

Anahtar Kelimeler: Covid 19 Pandemisi, Polyclinic, Diagnosis, family practice, Chronic disease

Amaç:
Bu çalışmada bir Aile hekimliği birimine başvuran bireylerin pandemi öncesi ve pandemi döneminde yapılan muayene sonucunda aldıkları tanılar karşılaştırılarak, pandeminin etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmada, HNH Ataşehir Eğitim Aile Sağlığı Merkezi’ne ait bir birime kayıtlı olan bireylere Mart-Nisan-Mayıs 2019 ile Mart-Nisan-Mayıs 2020 tarihlerinde konulan tanılar retrospektif olarak incelenmiş ve tanımlayıcı istatistik yöntemleri kullanılarak sayısal ve yüzdesel oranlar karşılaştırılmıştır.

Bulgular:
Pandemi öncesi 2019 Mart-Mayıs aylarındaki üç aylık dönemde kayıtlı nüfus sayısı ortalama 900 iken bu sayı %25 artarak 2020 yılı aynı dönemde ortalama 1125 olmuştur. Tanı grupları içerisinde pandemi başlangıcı öncesindeki üç aylık dönemde yapılan başvurularda tüm tanılar içerisinde kronik hastalıklarla ilgili tanıların(kalp yetmezliği, diyabet, hipertansiyon,KOAH vb.) oranı %19.45 (n=86) iken sonrası %13.27 (n=79) olarak görülmüştür.Üst ve alt solunum yolları hastalıkları ile ilgili konulan tanıların oranı pandemi başlangıcı öncesi %9.27 (n=41) iken sonrası %10.08 (n=60) olarak görülmüştür.Tinea, dermatit vb. cilt hastalıkları ile ilgili tanıların oranı pandemi başlangıcı öncesinde %7.46 (n=33) iken sonrasında %3.52 (n=21)’dir.Miyalji,dorsalji,yumuşak doku bozuklukları gibi kas-iskelet sistemi ile ilgili tanıların oranı pandemi başlangıcı öncesi %5.20 (n=23) iken sonrasında ise %8.90 (n=53)’dır.Gastroenterit, kabızlık,gastrit vb. gastrointestinal sistem ile ilgili konulan tanıları oranı pandemi başlangıcı öncesinde %7.91 (n=35) iken sonrasında ise %10.25 (n=61)’dir.Demir eksikliği anemisi tanısı alanların oranı %5.65 (n=25) iken sonrasında %3.02 (n=18),vitamin eksikliği (D vit.,B12 vit.) ve çinko, kalsiyum eksikliği tanısı alanların oranı pandemi başlangıcı öncesinde %7.91 (n=35) iken sonrasında %6.21 (n=37) olarak ölçülmüştür.

Sonuç:
Covid-19 salgının birinci basamak başvurularını ve verilen hizmetleri etkilediği; kronik hastalık başvurusunda azalmaya sebep olduğu görülmektedir.Kişilerin erteleyemedikleri kas-iskelet sistemi,gastrointestinal sistem hastalıkları ile ilgili şikayetlerde ve kovit ya da benzeri solunum yolu infeksiyonları ile ilgili başvurularında artış olmuştur.Öte yandan cilt hastalıkları ve belirgin semptom oluşturmayan ya da ancak taramalarda tespit edilebilecek anemi ve vitamin eksikliği gibi tanıların azaldığı,hastaların bu şikayetlerle daha az başvurduğu gözlenmektedir.Sonuç olarak çalışmada değerlendirdiğimiz ve diğer tüm tanılardaki oransal değişim daha detaylı ve kapsamlı araştırma gerektirmektedir.