Damar Hastalıklarıyla Beslenme ve Yaşam Tarzının Karşılaştırılması; Yozgat Örneği

Fethi Sada Zekey, Serkan Şahin, Zafer Cengiz Er, Vugar Ali Türksoy

Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, damar hastalıkları, yaşam tarzı

Amaç:
Çalışmamızda tarım ve hayvancılığın ön planda olduğu karasal iklimin hakim olduğu bir Anadolu kenti olan Yozgat’taki beslenme ve yaşam tarzı dinamiklerinin damar hastalıklarıyla olan ilişkisini değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya Yozgat Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği ile Kalp ve Damar Hastalıkları Polikliniklerine başvuran 18 yaş üzeri 120 hasta dahil edildi. Tüm veriler anket yöntemi ile gerekli onam formları doldurularak toplandı. Rutin muayene çerçevesinde istenen kan ve idrar tetkiklerine ait veriler ise hastane bilgi sisteminden yine gerekli izinler alınarak elde edildi. 43 sorudan oluşan anket formu kullanıldı.

Bulgular:
Çalışma kapsamına dahil edilen hastalar damar hastalıklarına sahip olan (vaka grubu) ve damar hastalığı sahip olmayan (kontrol grubu) olarak 2’ye ayrıldı. Bu çerçevede kontrol grubu (n=59) ile vaka grubu (n=61) beslenme ve günlük aktivite alışkanlıklarının yanı sıra sosyo-demografik özellikleri ve diğer parametreler açısından karşılaştırıldı. Hiperlipidemi açısından hastalar değerlendirildiğinde kontrol grubunda sadece 1 hasta bu hastalığa sahip olduğunu belirtirken, vaka grubunda 5 hasta hiperlipidemik olduğunu beyan etti (p<0,01). Kontrol grubunda yer alan hastaların %89,8’i yemeklerde zeytin yağı kullanırken, vaka grubunda bu oran %32,8’de kaldı. Bununla birlikte, tereyağının yemeklerde tüketimi ile ilgili kontrol grubundaki hastalar %74,6 kullanıma sahipken, vaka grubunda bu oran %26,2 olarak beyan edildi. Bununla beraber, Ayçiçek yağı tüketimi kontrol ve vaka grupları açısından farklı tespit edildi (sırasıyla, %27,1 ve %63,9; p<0,05).

Sonuç:
Bu çalışmada hastalarımızın beslenme ve yaşam tarzlarının bir halk sağlığı problemi olarak karşımızda bulunan damar hastalıklarına olan etkilerini birçok farklı parametreyi göz önünde bulundurarak değerlendirildi. Elde ettiğimiz sonuçlar çerçevesinde tereyağı ve zeytin yağı tüketenlerin damar hastalıklarında daha az sahip olduğu tespit edilirken, buna karşın damar hastalığına sahip bireylerde ayçiçek yağı tüketiminin fazla olduğu gözlemlendi. Genel kanının aksine, sigara tüketenlerin damar hastası olma sıklığı sigara tüketmeyenlere göre daha az bulundu. Sonuç olarak, Yozgat ilinde gerçekleştirilen bu çalışma beslenme ve yaşam tarzının damar hastalıkları oluşumunda etkin bir rol oynadığını gösterdi.