Rutin Poliklinik Kontrolü Sırasında Tespit Edilen Pediatrik Anemi Olgusunun Yönetimi

Levent Çevik, Muhammed Mustafa Beyoğlu

Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, Sağlam çocuk izlemleri, Aile hekimliği

Giriş:
Sağlam çocuk izlem (SÇİ)’leri, bebeklikten başlayıp çocukluk ve ergenlik döneminde devam eden düzenli sağlık kontrollerinden oluşan, uzun soluklu bir takiptir (1-2). Demir eksikliği (DE) fizyolojik işlevleri gerçekleştirmek için gereken vücut demirinin yetersiz olmasıdır (3). DE açısından SÇİ’leri ülkemizde prematüre bebeklerde ikinci ay, miadında doğan bebeklerde 4. aydan itibaren başlamakta olup, palmar solukluğa göre proflaktik veya tedavi dozunda demir verilmesiyle başlar. Dokuzuncu ayda Hb ölçümü yapılarak tedavi başarısı değerlendirilmektedir (4). Demir eksikliği anemisi (DEA) en sık görülen ve önlenebilir anemi türüdür. Term bebeklere 4. aydan itibaren 10 mg/gün veya 3mg/kg/gün, preterm bebeklere ikinci aydan itibaren 2 mg/kg/gün demir önerilir (4-6). SÇİ’i için tarafımıza getirilen, aktif şikâyeti olmayan ve 4. Ayda proflaktik dozda demir tedavisi başlanan 9. Ayda bakılan Hb değerine göre anemi saptanan ve tedavi dozu arttırıldıktan sonra 12. Ayda kontrol Hb değerlerine göre anemisi düzelen olguyu sunmayı amaçladık.

Olgu:
Aile sağlığı merkezi (ASM)’mize 9 aylık kız hasta SÇİ için ailesi tarafından getirildi. Fizik muayenesinde palmar solukluğa rastlanılan hastanın bakılan hemogram sonuçları; Hb:9,8g/dL, WBC:6,14K/µ, MCV:67,70fL, PLT:230 10E3/mm3 olarak tespit edildi. Hastamız miadında doğduğu için 4. ayda demir tedavisi proflaktik dozda 10mg/gün olarak başlandığı ve tedavisinin düzenli olarak verilmesine rağmen hastada DEA’nin ortaya çıktığı görüldü. Hastanın tedavi dozu 3mg/kg/gün olarak arttırıldı. Beslenme önerilerinde bulunuldu ve kontrole çağrıldı. Hastanın bir ay sonraki kontrolünde palmar soluklukta azalma tespit edildi. 12. Ayda bakılan kontrol hemogram tetkikinde; Hb:14,3 g/dL, WBC:7,02 10E3/mm3, MCV:82fL, PLT:275 10E3/mm3 olarak tespit edildi. Hastanın demir tedavisi proflaktik dozda üç ay daha sürecek şekilde önerilerde bulunarak takip önerildi.

Sonuç:
ASM’lerde düzenli yapılan SÇİ’leri, hastalıkları oluşmadan önleme ve sağlığı geliştirme konusunda önemli yere sahiptir. DEA ülkemizde sık görülen bir hastalık olup, gözden kaçmaması için periyodik muayenelerde özenle kontrol edilmesi gerekir. DEA’ nin erken tespiti ve tıbbi tedavisinin başlanmasıyla morbiditesinde önemli düşüşler kaydedilecektir. Böylece gecikmiş veya eksik dozda verilen tedavilere bağlı oluşabilecek istenmeyen durumlarda azalmalar mümkün olacaktır.