Türkiye’deki Hipertansiyon Hastalarında Kardiyovasküler Hastalık Risk Algıları Ve Sağlıklı Yaşama Yönelik Tutumları

Gamze Çataldeğirmen, Sevgi Özcan

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, hipertansiyon, kardiyovasküler risk, sağlık davranışı

Amaç:
Bu çalışmada, birinci basamağa başvuran hipertansiyon hastalarının algılanan ve gerçek kardiyovasküler hastalık risk oranları ile sağlıklı yaşam davranışlarına uyumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi, riskler arasındaki farklılığın ortaya koyularak problemlerin önceden öngörmesi ve bunun yönetimini yapabilmek amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:
Çalışma grubunu 1 Eylül-31 Ekim 2020 tarihlerinde Adana ilinde üç aile sağlığı merkezine başvuran ve dahil etme kriterlerini karşılayan hipertansiyon hastaları oluşturdu. Demografik özellikler, hastalık bilgileri, algılanan risk, sağlıklı yaşam davranışları sorularından oluşan anket formu yüz yüze dolduruldu. Nesnel risk, “Framingham Risk Skoru” kullanılarak hesaplandı.

Bulgular:
Yaş ortalaması 56,9±9,1 yıl olan 236 katılımcının %67,4’ ü kadındı. Katılımcıların % 44,1’ i yüksek risk grubundaydı ve erkeklerde risk daha yüksekti (p<0,01). Oransal algılanan riskte doğru algılama %30,5, yanlış iyimserlik %42,7, yanlış kötümserlik %26,7 iken karşılaştırmalı algılanan riskte bu oranlar sırasıyla %27,6, %45,0 ve %27,6 idi. Nesnel ve algılanan risk arasında ilişki bulunamadı. Kadınların, bekarların, diyabetlilerin ve stresini yönetemeyenlerin risk algısı daha yüksekti (p<0,05). Riski yüksek algılayanların sağlıklı yaşam davranışlarına uyumları daha düşük bulunurken (p<0,05), nesnel risk grupları açısından anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05).

Sonuç:
Aile hekimlerinin hipertansiyon hastalarına hizmet verirken bu çalışmada saptanan bulguları (uygunsuz risk algısının yüksek olması, yaklaşık her üç hipertansiften sadece birinin riskini doğru algılaması, erkeklerin nesnel risklerinin, kadınların ise risk algılarının daha yüksek olması, sağlıklı yaşam davranışlarına uyumun, algılanan riskle ilişkili olması vb.) göz önünde bulundurmaları önerilir.