Aile Hekimliği Asistanlarının Yaşlılara Karşı Tutumları Ve Etkileyen Faktörler

Nur Ece Öztaş Şükür, Tuncay Müge Alvur

Anahtar Kelimeler: Yaşlı bakımı; UCLA Yaşlı Tutum Değerlendirme Anketi; Aile hekimliği asistanlığı; Yaşlılara karşı tutum

Amaç:
Bu çalışmanın amacı; Türkiye’de tam zamanlı aile hekimliği asistanlığı yapmakta olan hekimlerin yaşlılara yönelik tutumlarını araştırmak ve bu tutumlar ile ilişkili faktörleri tanımlamaktır.

Gereç ve Yöntem:
Tasarım tipi kesitsel olan araştırmanın evreni, çalışmanın yapıldığı Aralık 2020 tarihinde Türkiye’de tam zamanlı uzmanlık eğitimi almakta olan aile hekimliği asistanlarından oluşmaktadır. 387 kişi araştırmaya dahil edilmiştir. Online anket yöntemi kullanılan araştırmanın veri toplama formunda UCLA Yaşlı Tutum Değerlendirme Anketi, sosyodemografik bilgiler, hekimlik ve asistanlığa dair bilgiler, tıp fakültesinde ve uzmanlık sırasındaki geriatri eğitimine, yaşlı aile bireylerine ve yaşlı sağlığı ile ilgilenme durumuyla ilgili sorular yer almıştır. Çalışma onamı anket metninin önünde yer alan yazılı onam ile alındı. İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) paket programı ile yapıldı. İki yönlü hipotezlerin testinde p<0,05 istatistiksel önemlilik için yeterli kabul edildi.

Bulgular:
Çalışmamıza %72’si (n=278) kadın, %27,5’i (n=106) erkek, cinsiyetini belirtmek istemeyen %0,5 (n=2) olmak üzere toplam 386 tam zamanlı aile hekimliği asistanı katılmıştır. Katılımcıların %69,7’si (n=269) 20-29 yaş aralığında, %30,3’ü (n=117) 30 yaş ve üzerindeydi. Asistanların %68,9’u (n=266) üniversite hastanesinde, %31,1’i (n=120) eğitim ve araştırma hastanesinde çalışmaktadır. Toplam çalışma süresi ortalama 4,15±2,86 yıl, asistanlıkta geçen ortalama süre 22,6±11,2 aydır. Ortalama UCLA GAS skoru 42,88 ± 6,20 (min 25, maks 62) saptanmıştır. Asistanlık sırasında uzmanlık eğitim programı içerisinde bölüm tarafından yapılandırılmış bir yaşlı sağlığı eğitimi almadığını belirten kişiler, eğitim alan kişilere göre daha yüksek UCLA toplam puanı almış olup bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,007).

Sonuç:
Tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinde yaşlılara karşı nötral-hafif olumlu tutum saptanmıştır. UCLA-GA toplam puanını etkileyen tek değişken uzmanlık eğitimi sırasındaki yapılandırılmış bir yaşlı sağlığı eğitim programı olup olmamasıdır. Yaşlılara karşı tutumları etkileyen faktörler oldukça karmaşık ve çok boyutlu olup, ileri araştırmaların yapılması gereklidir.