Normal Kilolu Bireylerde Abdominal Obezite Görülme Sıklığı

Fatma Eşbah, Süleyman Görpelioğlu, Cenk Aypak

Anahtar Kelimeler: Normal beden kitle indeksi, Bel çevresi, Bel çevresi/boy oranı, Bel çevresi/kalça çevresi oranı.

Amaç:
Kardiyovasküler hastalıklar(KVH), Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ) raporuna göre gelişmiş ülkelerde en sık mortalite sebebi olup, birçok risk faktörü ve bu faktörlerin birbiri ile etkileşimi sonucu oluşmaktadır. KVH ile abdominal obezite, bel çevresi, Bel çevresi/Kalça çevresi Oranı(BKO) ve Bel çevresi/Boy Oranı(BBO) gibi antropometrik ölçümlerin prediktif değeri bilinmektedir. Antropometrik ölçümler Kardiyovasküler risk skorlama sistemlerinde yer almamaktadır. Çalışmamızda aile hekimliği polikliniğine başvuran DSÖ sınıflamasına göre normal Beden Kitle İndeksi (BKİ) olan bireylerde abdominal obezite sıklığını tespit etmeyi ve KVH açısından prediktif değeri olduğu bilinen visseral obeziteye sahip kişilerin gözden kaçmasını önlemek adına basit ve ekonomik antropometrik ölçümlerin kullanımının öneminin vurgulamayı amaçladık.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya Kasım 2020–Ocak 2021 tarihleri arasında Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş aralığında, DSÖ obezite sınıflamasına göre normal BKİ'ye sahip tüm bireylerin dâhil edilmesi planlandı. Çalışmaya dâhil edilen bireylerin sosyodemografik özellikleri ve sağlık verileri kaydedilip, boy, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi ölçümleri yapılmış, BKİ, BKO ve BBO hesaplanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 25 yazılımı ile değerlendirilmiştir.

Bulgular:
Çalışmaya katılan BKİ’ye göre normal kilolu 185’i erkek, 169’u kadın toplamda 354 katılımcı bel çevresine göre sınıflandırıldığında, erkek katılımcıların %37,4’ünün fazla kilolu, %4,9’ünün abdominal obez olduğu; kadın katılımcıların %36,1’inin fazla kilolu, %6,5’inin abdominal obez olduğu görüldü. Örneklem genelinde %37’sinin fazla kilolu, %5,7’sinin abdominal obez olduğu belirlendi. DSÖ’nün BKO tanımlamasına göre, erkeklerin %49,7'si, kadınların %19,5'i ve örneklem genelinin %35,3‘ü KVH açısından riskli olarak belirlendi. DSÖ BBO tanımlamasına göre, BBO örneklem genelinin %43,8’ünde 0,5 ve üzerinde, erkeklerde %51,4, kadınlarda %35,5 olduğu görüldü. Sigara ve alkol kullanan bireylerde bel çevresi değerinin daha yüksek olduğu fakat anlamlı fark olmadığı görüldü. Hipertansiyon ve tip 2 diyabet tanılı hastaların bel çevreleri anlamlı derecede daha yüksekti.

Sonuç:
Normal kilolu bireylerde abdominal obezite sıklığı dikkate değer seviyelerdedir. Basit ve ekonomik yöntem olan, bel çevresi, BBO ve BKO gibi antropometrik ölçümlerin kullanımının yaygınlaştırılması, birincil koruma kapsamında katkı sağlayacaktır.