Tip2 Diyabet Hastalarında Hastalık Ve İleri Glikasyon Son Ürünleri Hakkındaki Bilgi Düzeyinin Değerlendirilmesi

Buğu Usanma Koban, Bedia Fulya Çalıkoğlu, Ayşe Kubat Üzüm

Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, beslenme, aile hekimliği, takip, ileri glikasyon son ürünleri

Amaç:
Tüm dünyada önemli bir halk sağlığı problemi olan diyabetin sıklığı her geçen yıl artmaktadır. Toplumun hastalık hakkında bilgilenmesi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemesi, diyabet yönetimi ve komplikasyonların önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı tip 2 diyabet hastalarının diyabet ve ileri glikasyon son ürünleri hakkında bilgi düzeyini ölçmektir.

Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya 1 Kasım 2018- 31 Ocak 2019 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Diyabet Polikliniği’ne başvuran ve oral antidiyabetikle tedavi gören 18-65 yaş arası tip 2 diyabet hastaları dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik bilgileri, kan basıncı, beden kitle indeksi ölçümleri, diyetisyen ve aile hekimliği takip bilgileri kaydedilmiştir. Ardından uygulanan anket ile hastaların diyabet ve ileri glikasyon son ürünleri hakkındaki bilgi düzeyleri analiz edilmiştir.

Bulgular:
Çalışmaya katılan 110 kişinin 59’u kadın (%53,6), 51’i erkekti (%46,3) ve yaş ortalaması 54,44± 11,11 bulundu. Hastaların %53,6’sının kan basıncı 130/85mmHg değerinin üzerindeydi ve beden kitle indeksine göre %2,7’si normal, %31,8’i kilolu, %66,4’ü obezdi. Ortalama diyabet yaşı 44,35 ± 11,40 ve ortalama diyabet süresi 10,78 ± 8,61 yıldı. Diyabetle ilişkili 8 soruya verilen doğru yanıt sayısı ortalama 3,57 ± 2,25, ileri glikasyon son ürünleri ile ilgili 4 soruda ise ortalama 1,21 ± 0,81’di. Hastaların %66,4’ü diyabet takibi için aile hekimine başvurmuyordu ve aile hekimi takibinde olmanın doğru cevap sayısı ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,93). Hiç diyetisyene başvurmayanların oranı %28,2, tanı anında bir kez başvuranlarınki %30,9 ve en az 3 ay diyetisyen kontrolü olanların oranı %40,9’du. Düzenli diyetisyen takibi olanlarda toplam doğru yanıt sayısı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,040).

Sonuç:
Tip 2 diyabet, yaşam tarzı değişikliklerinden fayda gören ve özellikle beslenme bozuklukları ile yakın ilişkili bir hastalıktır. Bu nedenle hastaların aile hekimi ve diyetisyen tarafından takip edilmesi, komplikasyonlar ve beslenme ilişkileri ile ilgili bilgilendirmesi önem taşımaktadır.