Covid-19 Pandemisi Sürecinde Erişkin Bağışıklamada Ne Durumdayız?

Ali Öztürk

Anahtar Kelimeler: ERİŞKİN, BAĞIŞIKLAMA, PANDEMİ, YETİŞKİN, AŞILAMA

Konuşma Özeti:
Covid-19 ilk vakasını Aralık 2019’da Çin’in Hubei eyaletinin başkenti olan Vuhan şehrinde vererek ortaya çıkmıştır. Genom sekans analizi ve genom dizilimininm ortaya konması ile de bu virüse SARS-CoV-2 denmiştir. Vuhanda rastlanan bu çoklu vakalar ve hastalığın sert seyri göstermiştir ki aynı aileden gelen SARS-CoV ve MERS-CoV virüslerinden daha agresif seyirli hastalıkla prezente bir etkenle karşı karşıyayız. Salgının hemen hemen tüm dünya ülkelerinde ekonomik ve psikolojik bir yük olması aşı çalışmalarını hızlandırmıştır. Daha öncesinde SARS-CoV ve MERS-CoV için aşı çalışmaları yürütülmesi aşıların bulunmasındaki süreci hızlandırmış ve insanlığın kullanımına 100den fazla aşı sunulmuş ve 21 adet aşı bu kullanım için onay almıştır. Ancak Covid sürecinin gerek psikolojik gerekse ekonomik etkilerinden kaçınmak için tüm dünya ülkeleri covid-19’a karşı aşılama çalışmalrına hız vermiş ve bu süreçte diğer erişkin aşılamaları unutmuşlardır. Hem sağlık çalışanlarının artan iş yükü hem de lojistikte yaşanan aksaklıklar bu unutulmayı katlamıştır. Covid-19 aşılaması kampanya süreci başlamadan önce ülkemizde pnömokok ve influenza aşılarına yoğun bir talep olup aşılama kampanyasının ilk yılında sahadaki bu talep neredeyse tek tük gözlemlendi. Ancak aşılamanın hızla belirli yaş gruplarında belirli yüzdelerin üzerine çıkması ve ASM’lerde oluşan yoğunluğun eski şartlarına yaklaşması ile yeniden pnömokok ve influenza aşılarına talep artmaya başlamıştır. Ancak toplum genelinde hekimlerin yoğunluğu, bilgi eksikliği, var olan bilginin pratikte uygulanmaması, hastaların talep etmemesi, bilgilendirme sonrası kabul etmemesi, lojistik olmaması gibi etkenlerden dolayı pnömokok ve influenza dışında erişkin aşılama neredeyse sahada hiç gözlenmemektedir. Bu aşılamalar özel risk grupları tarafından daha çok talep edilmektedir.
Sonuç olarak çocukluk ve adölesan çağı aşılamanın başarısı görüldükçe ve covid sürecinde aşılama rutin düzenine oturdukça, erişkin aşılama tekrar gündeme gelecek ve rehber ışığında belki de belli yaş grupları için lojistiğin sağlanması ile birlikte erişkin aşılama hız kazanacaktır.