Pandemi sürecinde COVID-19 korkusu ile beslenme alışkanlıklarının karşılaştırılması

Muhammed Fatih Baran, Selma Pekgör, Mehmet Ali Eryılmaz

Anahtar Kelimeler: COVID-19 fobisi, üç faktörlü beslenme anketi, beslenme bozukluğu,pandemi

Amaç:
COVID-19 salgını bireyleri sosyal, ekonomik ve ruhsal yönden etkilemektedir. Salgınla birlikte uygulanan kısıtlamalar ve karantina uygulamaları bireylerin yaşam tarzını ve beslenme alışkanlıklarını da değiştirmiştir. Bu çalışmanın amacı; COVID-19 pandemisinin oluşturduğu korku ve bu korkunun beslenme alışkanlıkları üzerine etkisini incelemektir.

Gereç ve Yöntem:
Bu araştırma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim Araştırma Hastanesi 78 nolu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi’ne herhangi bir nedenle başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 622 kişi ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların antropometrik ölçümleri kaydedildi. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Koronavirüs Fobisi Ölçeği ve Üç Faktörlü Beslenme Anketi doldurtuldu. Verilerin analizinde SPSS 22,0 programı kullanıldı.

Bulgular:
Çalışmaya alınan 18-65 yaş arası katılımcıların %54,8’i (n=341) kadın, %45,2’si (n=281) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 34,29±0,49 olarak bulundu. Koronavirüs Fobisi Ölçeği’nde psikolojik (p<0,001), somatik (p=0,002), sosyal (p=0,002), ekonomik (p=0,003) alt boyutlarda ve toplam puanda (p<0,001) kadınların puanları erkeklerden daha yüksek bulundu. Kronik hastalığı olanların Koronavirüs Fobisi Ölçeği’nin psikolojik (p=0,007), somatik (p<0,001), ekonomik alt boyutlarında (p=0,002) ve toplam (p=0,001) puanları daha yüksek bulundu. COVID-19 testi pozitif olanların (p=0,013) ve sağlık çalışanlarının (p=0,001) duygusal yemek yeme seviyeleri daha yüksek bulundu. Üç Faktörlü Beslenme Anketi’nin toplam puanıyla Koronavirüs Fobisi Ölçeği’nin somatik (p<0,001), sosyal (p=0,004) ve ekonomik (p<0,001) alt boyutu arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildi.

Sonuç:
COVID-19 korkusunun ileri yaşta, kadın cinsiyette, kronik hastalığı olanlarda, yakınlarında COVID-19 hastası olanlarda ve pandeminin ilk aylarında daha yüksek olduğu saptandı. COVID-19 fobisi yüksek olanlarda, 35 yaş altında, kadınlarda, sağlık çalışanlarında ve obezlerde duygusal yemek yeme seviyesi yüksek bulundu. COVID-19 pandemi döneminde riskli olan gruplarda psikiyatrik hastalıklar ve beslenme bozuklukları için önleyici tedbirler alınması önerilmektedir.